Knoppix przez lata był rozwijany, problemy (moim zdaniem) zaczęły się przy 5-tym wydaniu – dziwne zachowanie ze standardowym sprzętem, przerost formy nad treścią… Praktycznie po dwóch latach milczenia Klaus Knopper opublikował nową wersję, bazującą na dystrybucji Debian „Lenny” 5.0.

Na stronie projektu (http://knopper.net/knoppix/knoppix60-en.html) można przeczytać, że dużą uwagę Pan Klaus przeznaczył na kompatybilność z „czystym” Debianem (nowy bootloader „Microknoppix” z nowymi funkcjami, ale o tym za chwilę…).

Po pobraniu pliku ISO z serwera (~664MB),  należy wypalić standardową płytę CD (tutaj już pewnie pojawi się grymas: „szkoda jeszcze , że nie na dyskietkę, w domu same DVD)”, lub co łatwiejsze, przygotować pendrive (od kilku lat komputery mają możliwość „bootowania” z napędów podłączanych do portu USB). W tym miejscu mała uwaga – UNetbootin to zły pomysł, nie będzie można skorzystać ze wszystkich opcji: polecam przepis ze strony http://www.pendrivelinux.com/usb-knoppix-510/:

• potrzebny jest pendrive min. 1GB i Windows XP/Vista (linuksowy sobie sami poradzą z przygotowaniem „LiveFLASH”
• pobieramy plik fixkp2.exe, po uruchomieniu utworzy się folder, do którego plik obrazu (ISO) z Knoppiksem,
• należy uruchomić fixpk2.bat i postępować zgodznie z instrukacjami na ekranie, uważnie podając literę napędu, gdzie ma być umieszczona dystrybucja (czyli pendrive),
• po kilku minutach system będzie gotowy do pracy.

W przypadku netbooka Aspire One po uruchomieniu komputera należy nacisnąć klawisz F12 i wybrać napęd USB, Linux ładnie zaczyna startować, pojawi się znane użytkownikom okno, gdzie ma się kilka sekund na decyzje, co system ma „załadować”. W dawnych Knoppiksach liczba komend była ogromna, przełączniki umożliwiały start z przeróżną konfiguracją. Zaczekajmy, co zrobi „domyślnie”…

Bardzo szybko załadował się ADRIANE – to wielka nowość w Knoppiksie, do tego jeszcze stara się gadać do użytkownika! Klaus reklamuje go jako „przyjazne i łatwe w obsłudze środowisko dla internautów,  nawet tych mających pierwszy raz kontakt z komputerem„.

Hmm… biedny ten początkujący użytkownik – nie dość, że menu wyboru opcji wygląda, jak  program do kopiowania dyskietek na „małym Atari”, albo konfiguracja kompilacji jądra w Linuksie, do tego przy odrobinie skupienia i dobrej woli można dojść do wniosku, że mówi po angielsku (co najmniej jak zegarek sprzed 15 lat, który podawał głosowo aktualną godzinę). Całość teoretycznie została pomyślana o osobach niewidomych – moim zdaniem to dokładanie bólu w ich nieszczęściu… Pomysł dobry, ale może jednak czas się zwrócić do firm produkujących bardziej zaawansowane syntezatory?

Cieszy jądro 2.6.28 (Aspire One startuje z obsługą karty dźwiękowej, karty WiFi, Ethernetu), oczom ukazuje się zapowiedziane środowisko dla początkujących użytkowników:

W czasach kolorowych forów, GaduGadu i wszędzie bijących po oczach cukierkowych interfejsów użytkownika, to jakieś nieporozumienie – a tłumaczenie, że to dla niewidowych zakłóca opcja dziesiąta: „programy z interfejsem graficznym”.

Wszystko, co się da jest czytane metalicznym głosem, łącznie z hasłem, które wprowadzamy (np. do ustawień sieci bezprzewodowych).  Ostatnia opcja („Shutdown„) zapyta jeszcze w stylu okienek Billa Gatesa „ar ju siur?” i dopiero się wyłączy…

Drugie bootowanie (mogłem uruchomić to teoretycznie za pomocą opcji „Graphical Programs->Full X Session” – no przecież to takie oczywiste dla osoby, która „pierwszy raz widzi komputer”). Teraz wpisuję w opcje przy starcie „knoppix„.  Z racji uruchomienia z pendrive jest możliwość utworzenia pliku, gdzie będą zapisywane dane użytkownika (ciekawa opcja). Po podaniu wartości 500MB przez kilka minut swojsko brzmiący komunikat „Lege Datenbereich an… ” umili nam oczekiwanie na start systemu. No i jest – zapomijmy o przycieżkawym KDE na rzecz całkiem młodego projektu LXDE („lekkie środowisko X11″), działające w oparciu o GTK+. Sam pomysł na takie środowisko graficzne nie jest zły -małe zapotrzebowanie na RAM, megaherce procesora i teoretycznie energię elektryczną.

No i znow zgrzyt… fakt – jest to „lżejsze” od KDE, ale po co te dziwaczne, komiczne wodotryski? Obracające się okienka, rozpadające się na małe kostki ekrany, falujące terminale? Nie dość, że sam efekt wizualny jest mizerny i moim zdaniem taka konfiguracja LXDE + Compiz Fusion raczej kolejna karykatura np. rozwiązania znanego z OS X – Aqua. Nie polecam używania tego środowiska, szczególnie w przypadku bólu głowy (przesuwanie falującego „LXTerminal” może spowodować przeniesienie treści żołądkowej w okolice klawiatury i ekranu LCD).

Co znajdziemy w samej dystrybucji: na początku cieszy obsługa klawiszy specjalnych, można ściszyć skrzeczącego pana, który towarzyszy każdemu poruszeniu myszką w menu. Jest oczywiście przeglądarka internetowa IceWeasel -taki Firefox, ale pod inną nazwą, ponieważ wg. mantry środowiska Debiana licencja za mocno kuła ich w oczy i była niezgodna z ideą „Wolnego Oprogramowania”. Jest oczywiście w najnowszej wersji Open Office. Przejdźmy do konkretów, linia komend i program, który często używam – padło na partimage:

Pocieszyło mnie natomiast przeglądnięcie changeloga: „Begin of porting Knoppix 5.x boot options and features to the new system (not complete yet)„.

Zobaczymy, co z tego wyjdzie, ja na chwilę obecną nie jestem zachwycony najnowszym dziełem Klausa Knoppera…

Linux4One można pobrać z następujących źródeł:

• http

http://downloads.quellicheilpc.com/linux4one/1.0/index.html

• Rapidshare

http://rapidshare.com/files/186864642/linux4one_1.00.part01.rar
http://rapidshare.com/files/186870134/linux4one_1.00.part02.rar
http://rapidshare.com/files/186875699/linux4one_1.00.part03.rar
http://rapidshare.com/files/186881263/linux4one_1.00.part04.rar
http://rapidshare.com/files/186886665/linux4one_1.00.part05.rar
http://rapidshare.com/files/186891777/linux4one_1.00.part06.rar
http://rapidshare.com/files/186897001/linux4one_1.00.part07.rar
http://rapidshare.com/files/186901943/linux4one_1.00.part08.rar
http://rapidshare.com/files/186906460/linux4one_1.00.part09.rar
http://rapidshare.com/files/186908556/linux4one_1.00.part10.rar

• Torrent
  http://forum.tntvillage.scambioetico.org/tntforum/index.php?act=Attach&type=post&id=11884115

• aktualizacja starszej wersji:
  http://www.linux4one.it/linux4one-1.0-stable.tar.bz2

Aktualizacji nie będę pewnie testować (zainstaluję system od początku), ale gdyby ktoś się skusił:

tar -xjvf linux4one-1.0-stable.tar.bz2
cd linux4one-1.0-stable
sudo ./aggiornamento.sh

Linux4One działa na jądrze 2.6.27 (wykonany został pełen restart po instalacji), co można stwierdzić na kilka sposobów, najpewniejszą jest jednak wykonanie polecenia uname -a z linii poleceń (na tym etapie nie chcę jeszcze straszyć początkującego użytkownika „magią czarnego ekranu”). Intefejs użytkownika został podzielony na kilka części:

• menu po lewej stronie

W tej części możemy wybrać jedną z kilku zdefiniowanych opcji, jak konfiguracja systemu, dostęp do pakietów biurowych, gry itp. Wszystko oczywiście można zmienić wg. własnego uznania.

• menu po prawej stronie

Dostęp do dokumentów (wideo, zdjęcia, sieć). W tej części będą się także pojawiać skróty do np. pendrive, czy karty SD wsadzonej do czytnika. Jak widać, jest też dostęp do dysku o nazwie „Acer” (tak się nazywa partycja NTFS, na której jest zainstalowany Windows w tym komputerze.  Przyciski, pod którymi kryją się funkcje restartu/hibernacji/wylogowania są umieszczone po prawej stronie (na dole „Quit…„, na górze ogólnie znany symbol na czerwonym tle). Jak widać, nie zawsze trzeba nacisnąć przycisk „Start”, żeby wyłączyć komputer…

• pasek zadań

Funkcjami bardzo podobny do tego znanego z Windows – zegar, sterowanie głośnością, stan naładowania baterii (na screenach Aspire One pracuje na zasilaniu z akumulatora), stan połączenia sieciowego (tutaj WiFi). Po lewej stronie jest też szybki dostęp do przeglądarki (Firefox w najnowszej wersji). Można go „złapać” i przenieść na sam dół, zgodnie z przyzwyczajeniami z „okienek”.

• część centralna

Tutaj pokazuję się opcje (ikony) z poszczególnych grup w menu (można poklikać, pingwiny nie gryzą…). Wszystko to oczywiście można zmienić, łącznie z przełączeniem do klasycznego „desktopu”.

Od czego zacząć – od wcielenia w życie jednych z ważniejszych słów reklamowych prezesa firmy Sun („dopiero sieć to komputer”). Dla ułatwienia i oszczędzenia zgrzytania zębami przy konfiguracji plików tekstowych z pomocą przychodzi applet „NetworkManager 0.7.0″.  Dostęp do tej aplikacji jest przy zegarze, w pasku zadań:

Kliknięcie lewym klawiszem myszy pokaże (gdy intefejs bezprzewodowy jest włączony…) dostępne sieci WiFi (te, które nie mają ukrytego identyfikatora sieci). W przypadku, gdy sieć ma „schowany” SSID, należy użyć opcji „Connetct to Hidden Wireless Network…”.

Połączenie kablowe wygląda podobnie – w przypadku konfiguracji z DHCP po podpięciu skrętki do gniazda LAN w netbooku sieć jest gotowa do pracy. Dodatkowe opce są dostępne po kliknięciu prawym klawiszem myszy na ikonkę managera połączeń:

Tutaj standardowe elementy pracy z ethernetem, albo WiFi – adres IP, maska sieci, brama domyślna, adresy serwerów DNS.

Mamy już dostęp do sieci, można otworzyć stronę internetową, co dalej… Warto np. wyłączyć automatyczne logowanie użytkownia (domyślnie nie ma pytanie o hasło), czy wykonań aktualizację systemu. W czasie, gdy będzie się wykonywać aktualizacja (do pobrania jest na dzień 14 stycznai 2009 ok. 51MB łatek z repozytoriów Ubuntu), można np. włączyć dość istotną dla wielu osób opcję, czyli komunikatory internetowe.

Zacznijmy od odpowiednika Gadu-Gadu – w przypadku Linuksa najpopularniejszym dla trybu graficznego jech Kadu. (ja korzystam z ekg, jednak dla osoby, która nie ma doświadczenia z konsolą tekstową może to być przeżycie traumatyczne…). Sama instalacja nie powinna przysporzyć problemów, jednak trzeba sięgnąć do wygodnej funkcji repozytoriów.

Linux4One to praktycznie Ubuntu -  Ubuntu czerpie pełną garścią z Debiana. Dawno, dawno temu, kiedy Linuks raczkował, jedyną opcją instalacji programów była żmudna konfiguracja, kompilacja i instalacja programów ze źródeł. Najpierw program trzeba było pobrać (wget nazwa_programu.tar.gz), potem rozpakować  (tar -xzvf), wyedytować konfigurację w „generatorze losowych znaków” edytora tekstowego VI (vi program.conf). Następnie (jak programisa przyłożył się do skryptów kompilatora), program informował, czego mu brakuje do szczęścia (./configure) – a to biblioteki, a to nie może znaleźć ścieżki do jakiegoś programu, a to jądro systemu nie ma dostępnego modułu o niewiele mówiącej nazwie… Przy odrobionie szczęścia (czytaj: wiedzy) po kompilacji i instalacji (make;make install) oprogramowanie było gotowe do użycia… Upierdliwe dla laika.

Ktoś więc wymyślił więc pakiety – to coś więcej, niż np. pliki *exe i *.msi – to cała magia tego rozwiązania. Pakiet (rozszerzenie DEB) to nie tylko prekompilowane programy i automatyka instalacji, łącznie z dodaniem ikon do intefejsu graficznego i restartem odpowiednich usług systemowych. Najważniejsze w pakietach to sprawdzanie zależności. W Windowsie pewnie nie raz się okazało, że przy próbie instalacji jakiegoś programu system zgłaszał, ze np. brakuje mu wirtualnej maszyny Java, albo bibliotek VB (chociaż to już coraz rzadziej się zdarza). W pakiecie takim znajdują się informacje, co jest potrzebne do instalacji (np. że wspomniane Kadu wymaga bibliotek libgkt), dodatko nastąpi sprawdzenie, czy nie będzie konfliktu z innym oprogramowaniem. Świetna sprawa, sprawdza się bardzo dobrze (błędy też się pojawiają, Linuks nie jest doskonały – ale naprawa nie jest trudna…).

Pakiety Ubuntu leżą sobie w tzw. repozytoriach – czyli na serwerach, gdzie są setki tysięcy tych poszczególnych programów (przynajmniej tych zgłoszonych i uznanych za bezpieczne dla systemu operacyjnyego). Niektórych tam nie znajdziemy ze względów na np. poliytykę otwartego oprogramowania (tak też będzie ze Skype, którego będzie trzeba pobrać bezpośrednio ze strony producenta).

Jak wspomniałem, nie chcę jeszcze straszyć linią komend, ale do zarządzania pakietami najlepiej sprawdza się linia poleceń:

• dpkg (np. instalacja pakietu, zarządzanie zainstalowanymi pakietami, etc.). Lista pakietów w systemie: „dpkg -l„

• APT – system zarządzania pakietami. Korzysta z repozytoriów (lista serwerów jest zapisana w etc /apt/sources.list). Podstawowe polecenia:

  • apt-get update -od tej opcji powinno zacząć się pracę z pakietami, to powinnen być odruc). Jest to pobranie z serwerów informacji o aktualnej liście pakietów (wersje),
  • apt-get upgrade – automatyczna aktualizacja systemu, porównywalna opcja z http://windowsupdate.microsoft.com,
  • apt-cache search nazwa_programu/lub funkcja - przeszukanie repozytoriów pod kątem danego programu,
  • apt-cache show nazwa_programu – dokładny opis konkretnego programu, informacje o zależnościach etc.
  • apt-get install nazwa_programu – instalacja programu.
    Przykładowo po wydaniu polecenia apt-get install apache zostanie zainstalowany najpopularniejszy serwer WWW (działanie możemy sprawdzić poprzez adres localhost – http://127.0.0.1).

Programiści Linuksa wiedzą, że użytkownicy jak ognia boją się linii poleceń, więc powstało kilka „nakładek” do zarządzania pakietami:

W zakładce „Administration” znajduje się „Synaptic Package Manager”.

Program nie jest trudny w obsłudze. Wyszukanie odpowiedniego pakietu ułatwi przycisk „Search”, tam należy wpisać „kadu”. Pojawi się kilka pakietów, ja polecam zaznaczyć podstawowy („kadu”), oraz np. kadu-themes (czyli popularne „skórki”).

Instalator nas się zapyta, czy jesteśmy świadomi, że potrzebne będzie pobranie dodatkowych składników – bibliotek:

Możemy przeglądnąć wersję, opis  oprogramowania (odpowiednik: apt-cache show kadu). Jak widać w szczegółach, zostanie zainstalowane 6 pakietów (wybieraliśmy dwa, pozostałe 4 są wymaganie do działania). Pakiety mają łącznie 7,6MB a po instalacji zajmą 25.3MB na dysk – czy Windows tak Was informuje? Nie sądzę…
Pobranie i zainstalowanie pakietów nastąpi po naciśnięciu „Apply”.

Po udanej instalacji skrót do Kadu pojawi się w zakładce „Internet”.

Obsługi Gadu-Gadu nie muszę chyba uczyć.

W przypadku komunikatora Skype sprawa jest bardziej skomplikowana, ponieważ nie ma go w repozytoriach – na szczęście programiści tego popularnego komunikatora nie zapomnieli o użytkownikach Ubuntu, odpowiednią paczkę można znależć na stronie producenta – po przejściu do działu „download” (korzystając z przeglądarki w Linux4One) automatycznie pojawi się sekcja dla Linuksa: nas interesuje paczka dla Ubuntu:

Po pobraniu i „kliknięciu” otworzy się okno informacyjne z przyciskiem instalacji. Ikona Skype także trafi do zakładki „Internet”:

Teraz opcja, od której powinniśmy zacząć: aktualizacja systemu – obok „Synaptic Package Manager” znajduje się „Update Manager”. Mając połączenie z internetem należy nacisnąć przycisk „Check” – z serwerów zostaną pobrane informacje o dostępnych pakietach (odpowiednik: apt-get update), oraz wyświetlone programy, które można uaktualnić (apt-get upgrade):

Do zainstalowania będzie około 51MB, do tego jeszcze instalacja, konfiguracja nowych pakietów:

Z tego właśnie powodu zostawiłem tą operację na koniec – mamy czas, żeby uruchomić komunikator „Kadu” i pochwalić się znajomym, że korzystamy z Linuksa :-)

W następnej części napiszę o konfiguracji GRUBa (menu startowe, gdzie wybierany jest system operacyjny).

1. Wstęp

W sytuacji, gdy proces instalacji zaczynasz na czystym dysku, należy zaplanować, co będziemy chcieli umieścić na naszym komputerze – jak będzie to tylko Linuks, to zadanie jest raczej proste, natomiast jak chcemy mieć trochę ‘zabawy’ z Aspire One, można mieć jednocześnie np. WindowsXP + Linux + Windows 7 + MAC OS X (wszystko zależy od nas). Zaczynając więc pierwszą instalację i mając np. dysk o pojemności 80GB (taki mam obecnie w moim netbooku), warto zostawić 20-30GB miejsca, o tym będzie za chwilę.

W przypadku, gdy jest to oryginalna instalacja z Windowsem, mamy już założoną partycję pierwszą z systemem „ratunkowym” (tzw. partycja recovery, ukryta, więc nie mamy do niej dostępu).

Instalacja Linux4One wymaga ok. 2,5GB + 0.5GB-1GB na SWAP (odpowiednik pliku wymiany z Windowsa). Oznacza to, że wypada przeznaczyć 5GB na cele linuksowe . Należy tutaj wspomnieć, że z poziomu Linuksa bez problemu będzie można odczytać standardową partycję Windowsa FAT32 i NTFS – w przypadku jednak tej drugiej zapis jest raczej ryzykowny i nie może być zaszyfrowana.

Kolejna sprawa – kopia bezpieczeństwa. Najlepiej wykonać sobie obraz całego systemu (np. za pomocą programów typu Symantec Ghost, Acronis True Image, czy linuksowy DD). Ważna sprawa, żeby „wysprzątać” partycję Windowsową – usunąć zbędne pliki, wyczyścić cache Internet Explorera, zgrać na zewnętrzny nośnik wszelkie mp3, filmy i wykonać defragmentację dysku. To dość ważne i ułatwia pracę oprogramowaniu zmieniającemu rozmiar partycji. Dla Windowsa mogę polecić Diskeeper.

Na tym etapie możemy też wydzielić miejsce na dysku.  Nie będę tego dokładnie opisywał, wspomnę natomiast, że służy do tego np.  Partition Magic. W przypadku, jak ktoś potrzebuje opis wykonania tej czynności proszę pytać na forum.

2. Przygotowanie nośnika instalacyjnego

Na początek trzeba pobrać obraz systemu. W przypadku Linux4One na dzień dzisiejszy jest to wydanie  RC2 (drugi kandydat do wersji „pełnej”)  linux4one_rc_2.iso i zajmuje około 922MB.  Plik można pobrać z następujących źródeł:

http :
http://www.cfwebsolutions.it/Linux4one_RC_2.Iso
http://www.quellicheilpc.com/downloads/linux4one/rc2/index.html
http://linux4one.tommyblue.it/

torrent :
http://forum.tntvillage.scambioetico.org/tntforum/index.php?act=Attach&type=post&id=11870791

Należy teraz zaopatrzyć się w pendrive  o pojemności minimum 1GB (ja użyłem Kingstona DataTravel) i mały, ale genialny program Unetbootin.

Następnie należy umieścić pendrive w porcie USB i uruchomić program:

Aplikacja nie jest skomplikowana, należy wybrać najpierw dystrybucję Ubuntu, następnie obraz ISO, który zostanie odpowiednio przegrany na pendrive. Nie należy zapomnieć o wybraniu odpowiedniej litery dysku USB (w przypadku, gdy mamy podłaczoną tylko jedną pamięć flash, najprawdopodobniej zostanie już to za nas zrobione).

Po naciśnięciu przycisku OK nastąpi przygotowanie pendrive’a:

Po około 5 minutach pendrive jest gotowy do pracy.

3. Instalacja

Po uruchomieniu netbooka (pendrive z Linux4One jest podłączony do USB) należy nacisnąć klawisz F12 i wybrać „bootowanie” z pendrive (może być opisany jako kolejny dysk HDD). Tutaj nastąpi mała uwaga – przepraszam za jakość zdjęć – na każde można kliknąć, pokaże się w większym rozmiarze…

Linux4One możemy uruchomić bez instalacji (jako tzw. system LiveCD), jednak nie uzyskamy pełnej funkcjonalności – np. WiFi nie będzie działać.

Należy zaczekać na załadowanie instalatora (może to potrwać 2-3 minuty).

Pierwszy z siedmiu etapów instalacji to wybór języka, w którym system będzie się z nami komunikował – ja polecam mimo wszystko angielski:

Po wyborze odpowiedniego języka należy zdecydować się na odpowiednią strefę czasową:

Zaczynamy od wyboru miejsca, w którym najczęściej przebywamy – a dokładniej strefy czasowej. Gdyby ktoś miał problemy, ponieważ już nie raz widziałem osoby szukające Polski (w opcji „selected city”) i to dodatkowo w Ameryce:

• stolicą Polski jest nadal Warszawa (Polski na tej liście nie znajdziemy),
• Polska nadal znajduje się w Europie – w Azji jej nie znajdziemy,
• Cała powierzchnia Polski znajduje się w strefie GMT+1.

Klikany OK, pokaże się okno wyboru klawiatury:

W sytuacji, gdy chcemy używać znaków diakrytycznych „(zagęślą żółtą jaźń”),  należy zaznaczyć polską klawiaturę.

Kolejny etap jest chyba najważniejszy, czyli odpowiedni podział na partycje. System grzecznie się zapyta, w jaki sposób chcesz podzielić dysk: wg. uznania instalatora („Guided”), czy ręcznie („Manual”).

Opcja automatyczna zadziała, wszystko będzie dobrze, jednak Linux4One będzie chciał panowania nad dyskiem – czyli np. utnie z istniejącej partycji NTFS tyle, co jest możliwe na jego potrzeby. W sytuacji, gdy Linux4One będzie jedynym OS na komputerze, ta opcja powinna zadziałać najlepiej. My jednak jesteśmy hakerami, lubimy panować nad tym, co się dzieje, więc zaznaczamy „Manual” – a co, nie będzie …. pluć nam w twarz.

Już na tym etapie widać, jakie są dyski w systemie – 80GB  (linuks go „widzi” z racji interfejsu SATA jako SCSI), oraz 4GB Kingston (pendrive, z którego wykonujemy instalację). Naciskamy OK, by przejść do właściwego okna podziału na partycje.

W Linuksie dyski twarde SCSI  są rozpoznawane jako urządzenia /dev/sdXX (pierwsy dysk twardy do /dev/sda, drugi to sdb itd.). Partycje numerowane są wg. kolejności na dysku, czyli w tym przypadku obszar ‘recovery’ to sda1, instancja Windowsa to /dev/sda2 itd.

Musimy doprowadzić do stanu, gdy mamy wolnych kilka gigabajtów na potrzeby Linuksa.  Ja z dysku 80GB, zawierającego partycję recovery (WindowsXP), i główną partycję (NTFS z Windows XP) wyciąłem ~10GB:

Można to zrobić przed instalacją innym programem, jednak instalator Ubuntu (Linux4One) w sytuacji, gdy jest porządek na dysku (głównie dane były defragmentowane) bez problemu zmieni wpisy w tablicy partycji i żaden plik nie zginie.
Wystarczy na partycji z Windowsem zaznaczyć opcję edycji i zmniejszyć ją np. z 75GB na 65GB:

Teraz należy zaznaczyć, gdzie będą znajdować się partycje Linuksa (minimum dwie: główny system plików i „swap”).

Klikamy więc na wolnym miejscu („free space”) a następnie przycisk „New partiton”. Zacznijmy od utworzenia jednej partycji na potrzeby Linuksa. Dostępną ilość miejsca (megabajty) pomniejszamy o około 500-1000MB (0.5G-1GB). W Linuksie niezbędna jest dodatkowa partycja na plik wymiany. Teoria mówi, że to ma być x1.5 – x2.5 wielkości pamięci RAM – jest to lekka bzdura (zarówno dla Windowsa, jak i Linuksa), postaram się napisać o tym dodatkowy artykuł. Załóżmy, że w Aspire One posiadamy minimum 512-1024MB – do standardowych zadań wystarczy z dużą „zakładką” 1GB:

Zaznaczamy jeszcze opcję, że partycja będzie znajdować się na końcu wydzielonego miejsca (plik wymiany dzięki temu będzie znajdował się w lepiej dostępnym dla głowicy  miejscu dysku twardego – chociaż i tak są to czasy mało znaczące). Należy też wybrać system plików (polecam do zwykłych celów ext3). Na samym dole należy zaznaczyć tzw. „punkt montowania”. Instalacja Linuksa wymaga minimum jednej partycji (oprócz SWAP) z punktem montowania głównego systemu plików (slash: ” / „). Dobra praktyka mówi, żeby mieć osobną partycję na ” /home„, „/tmp„, „/var„. Jest to podobnie, jakby w Windows założyć osobne partycje na katalog „C:\Documents and Settings”, „C:\Windows\temp”, czy „C:\Program Files”, dodatkowo daje lepszą kontrolę nad uprawnieniami do zasobów. O podziale dysku na partycje można poczytać na forum Ubuntu.

W sytuacji, gdy do końca się w tym nie orientujesz – wystarczy jedna partycja:

Teraz należy założyć partycję pliku wymiany (SWAP). Należy to zrobić podobnie, jak w przypadku poprzedniej. Tutaj jednak można przeznaczyć cały dostępny obszar, który wcześniej został przygotowany – w tym przypadku jest to około 1GB (nie ma co się przejmować, że to nie jest np. równe 1024MB – to nie apteka, system operacyjny się nie obrazi na nas…).

Nie należy zapomnieć o wyborze typu partycji – swap area.

Po podziale na partycje i przypisaniu „punktów montowania” gotowy dysk będzie wyglądać w przypadku tej instalacji tak:

Jak widać, zaznaczona została też opcja formatowania partycji ext3.

Po naciśnięciu OK i mignięciu kilku operacji, należy założyć głównego użytkownika:

Najważniejsze to login (tutaj „bachus„), hasło, oraz nazwa komputera. Podanego hasła nie można zapomnieć – domyślnie system uruchomi się bez potrzeby logowania, jednak konto „bachus” nie ma pełnych uprawnień systemowych – do tego potrzebne będzie właśnie hasło i operacje przez „sudo”.

Po naciśnięciu OK należy przeczytać, co instalator będzie chciał zrobić na dysku twardym:

Tutaj widać, ze operacje nastąpią na napędzie sda i zostaną sformatowane partycje swap, oraz ext3.

Naciśnięcie OK spowoduje proces instalacji: przygotowanie partycji, skopianie plików, etc. Cały proces trwa kilak minut i zależy między innymi od szybkości naszego pendrivea.

W sytuacji, gdy wszystko przebiegło pomyślnie wyświetli się następujący komunikat:

Po naciśnięciu „Restart now” system wykona zamknięcie instalatora, poprosi o wyjęcie pendrive/wyciągnięcie płyty z Linux4One i naciśnięcie klawisza ENTER. W tym momencie restart komputera w moim przypadku nigdy nie nastąpił -  do tego celu użyłem głównego przycisku zasilania…

Pierwszy restart i pokaże nam się loader z linuksa, następca lilo – GRUB. Ma on bardzo ciekawe funkcje, ale o tym nie dzisiaj:

Menu GRUBa nie jest jeszcze kompletne – zmieni się po pierwszym restarcie systemu. Już teraz widać, że są trzy opcje włączenia Linuksa (z jąrem „generic” 2.6.24, w tym test pamięci RAM – memtest86+), „Windows NT/2000/XP” (tak sobie automagiczny konfigurator oznaczył partycję recovery Windowsa, można więc ją uruchomić z poziomu GRUBa), oraz jako ostatnia partycja z Windows XP. W jaki sposób zrobić w tym porządek napiszę w następnym artykule…

Pierwsze uruchomienie jest procesem konfiguracji:

Na tym zdjęciu widać, jak dołączane jest prekompilowane jądro 2.6.27 i dodawane do menu startowego GRUB („/boot/grub/menu.1st„).  Brak w wersji „Live” jądra 2.6.27 powoduje np. brak obsługi sieci WiFi.

System zaloguje nas automatycznie i zobaczymy główny pulpit Linux4One:

W prawym górnym logu jest opcja restartu systemu. Należy jej użyć z  prostej przyczyny – Linux nadal pracuje na jądre 2.6.24 i nie będzie działać większość funkcji, jak np. WiFi, czy dostęp do czytników kart SD. Po restarcie GRUB powinien wyświetlić zmodyfikowane menu, gdzie domyślnym będzie jądro 2.6.27:

Po restarcie cieszymy się już w pełni działającym Linux4One. Możemy jeszcze sprawdzić, czy działa Windows – w sytuacji, gdy poszło „coś nie tak” autor artykułu zastrzega sobie, że nie ponosi odpowiedzialności za np. startę danych, która nastąpiła podczas instalacji – wszystko robisz na własne ryzyko.

W najbliższym czasie napiszę o podstawowych czynnościach, które należy wykonać po instalacji:

• aktualizacja systemu,
• porządek w menu GRUB (loader),
• połączenie do sieci WiFI.

Wszelkie komentarze mile widziane.  Pytania w stylu „a jak zrobić” proszę kierować na forum. W przypadku problemów z pobraniem dystrybucji Linux4One proszę zgłosić się do mnie prywatnie poprzez forum (użytkownik „bachus„), prześlę wtedy login i hasło do prywatnego serwera, z którego można pobrać pliki.

Plik zajmuje niecałe 2GB, nie będę wykonywał lokalnego mirroru, ponieważ szybkość pobierania jest do przyjęcia.  Sama instalacja nie jest skomplikowana – można ją wykonać za pomocą zewnętrznego napędu DVD, lub przygotowując pendrive. Komplikacja jest w wersji 1.0.15E, więc po instalacji wypada ją zaktualizować do aktualnej 1.0.21.

Co do samego Linpusa Lite w wersji dla Aspire One – cóż, bardzo mi się nie podoba ten system. Rozumiem, że miał być przyjazny dla użytkownika, ale sztuczne zablokowanie podstawowych funkcji (np. instalacja innych pakietów…) do których należy dochodzić magicznymi skryptami i zmianami w konfiguracji.  Jak jednak ktoś się decyduje na przeinstalowanie systemu, szczerze mogę polecić Linux4One (czyli dystrybucję bazującą na Ubuntu, przystosowaną do działania z Aspire One).

Opisywaną ‘płytkę’ można znaleźć na serwerze  pod adresem:
http://ftp.twaren.net/Linux/Linpus/Aspire_One_Linpus_Linux/Recovery_DVD/

Suma kontrola (MD5): e6f5d29a495a8c91e7b0ec23ff169a1e AAO_v1-0-15E.iso

Można oczywiście zainstalować standardowe „pudełkowe” wydanie Ubuntu, ale kto się tego podjął dobrze wie, że znajomość Linuksa jest niezbędna (sporo konfiguracji, aby uzyskać pełne działanie wszystkich elementów).

Dystrybucja bazuje na 8.04 (nie ma planów aktualizacji do „koziorożca”),  ale należy pamiętać, że ta wersja oznaczona jest jako  LTS (Long Time Support – wsparcie  5 lat dla poprawek bezpieczeństwa  serwerów i 3 lata „biurkowców”).

Ci użytkownicy, którzy trochę umieją „grzebać” w sysemie operacyjnym wiedzą, że można zainstalować większość aplikacji dla Linuksa (zarówno te, które należy skompilować, jak i te w formacie RPM).

Co na serwerze Acera z nowości?

Nazwa	Rozmiar	Ostatnia modyfikacja
tuxracer.sh.zip	9895 KB	12/23/2008	2:34:00 PM
tuxpaint.sh.zip	9119 KB	12/23/2008	2:34:00 PM
rdesktop.sh.zip	2794 KB	12/23/2008	2:34:00 PM
pingus.sh.zip	17778 KB	12/23/2008	2:34:00 PM
manaworld.sh.zip	13181 KB	12/23/2008	2:34:00 PM
kmymoney.sh.zip	10919 KB	12/23/2008	2:34:00 PM
gucharmap.sh.zip	5269 KB	12/23/2008	2:34:00 PM
gnucash.sh.zip	28461 KB	12/23/2008	2:34:00 PM
firefox3.sh.zip	40629 KB	12/23/2008	2:34:00 PM
dia.sh.zip	7587 KB	12/23/2008	2:34:00 PM

• Tux Racer
  Tzw. zabijacz czasu, 8-letnia gra.
  (http://tuxracer.sourceforge.net)

• Tux Paint
  Sympatyczna aplikacja dla naszych milusińskich  – prosty program graficzny (jest też wersja napisana dla Windows)

  

• Rdesktop
  Klient pulpitu zdalnego
• Pingus
  Starsi gracze pewnie pamiętają doskonałą grę Lemmings – Pingus to Linuksowy odpowiednik z pingwinami w roli głównej.

• The Mana World
  Rozwijana na zasadach „Open Source” gra typu MMORPG.

Z pozostałymi aplikacjami można się zapoznać po wpisaniu jej nazwy w wyszukiwarkę „google”.

Na temat „tweakingu” Linpus Lite napisano już sporo w przeróżnych poradnikach i na forach.  Tony Smith dla strony Register Hardware zebrał kilka najciekawszych zmian, które ułatwią pracę z tym systemem operacyjnym.

Artykuł zawiera informacje, jak zmienić tło, ikony, jak dodać ‘przezroczystości’ itp. Więcej informacji można znaleźć na stronie: http://www.reghardware.co.uk